Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Ministra Infrastruktury o przeanalizowanie przepisów dotyczących pierwszeństwa na przejazdach dla rowerów. Impulsem do wystąpienia były wątpliwości związane z interpretacją zasad pierwszeństwa – czytamy we wczorajszym komunikacie RPO.
Zdaniem rzecznika warto rozważyć doprecyzowanie tych przepisów, aby zapewnić większą jasność zasad zarówno dla kierowców, jak i rowerzystów. Dotyczy to także użytkowników hulajnóg elektrycznych oraz urządzeń transportu osobistego (UTO), którzy również korzystają z infrastruktury rowerowej, w tym z przejazdów – na analogicznych zasadach jak rowerzyści.
Powodem, jak wynika z komunikatu, są zgłaszane do Rzecznika wątpliwości dotyczące interpretacji zasad ruchu, szczególnie w sytuacjach, gdy przejazd rowerowy przecina drogę podporządkowaną, a kierowca wjeżdża na przejazd bezpośrednio przed nadjeżdżającym rowerzystą, zmuszając go do gwałtownego hamowania lub wykonania manewru obronnego.
Ewentualne zmiany powinny określać nie tylko obowiązki kierujących pojazdami, ale również obowiązki rowerzystów w zakresie ostrożności i dostosowania prędkości przed wjazdem na przejazd
– czytamy w komunikacie RPO.
Policja nie widzi tematu…
Rzecznik informuje, że zwrócił się już także do Komendy Głównej Policji o ocenę praktyki stosowania przepisów.
KGP uważa jednak, że obecne przepisy co do zasady są wystarczające. Policja odpowiedziała, iż obowiązujące regulacje oraz oznakowanie drogowe powinny pozwalać na prawidłowe ustalenie zasad pierwszeństwa, a kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa ma czytelne oznakowanie oraz właściwe rozwiązania infrastrukturalne.
Policja oznajmiła też, że nie planuje wydawania dodatkowych wytycznych interpretacyjnych dla funkcjonariuszy.
…ale RPO go widzi
Rzecznik zauważył jednak, że obecnie obowiązujące przepisy chronią pieszych wchodzących na przejście, natomiast nie zawierają analogicznego rozwiązania dla osób wjeżdżających na przejazd. W ocenie RPO może to prowadzić do niejednolitych interpretacji oraz utrudniać uczestnikom ruchu ocenę swoich praw i obowiązków.
Dlatego, zdaniem Rzecznika, warto rozważyć doprecyzowanie przepisów tak, aby zasady pierwszeństwa na przejazdach dla rowerów były bardziej jednoznaczne, przewidywalne i dostosowane do rzeczywistych warunków ruchu. RPO uważa, że zmiany powinny z jednej strony uwzględniać potrzebę zwiększenia ochrony rowerzystów przed wymuszaniem pierwszeństwa przez kierowców, a z drugiej – wyraźnie określać obowiązki samych rowerzystów, w szczególności co do zachowania szczególnej ostrożności oraz dostosowania prędkości przed wjazdem na przejazd.
Dlatego RPO zwrócił się do ministra infrastruktury o przedstawienie stanowiska w tej sprawie oraz poinformowanie o ewentualnych działaniach legislacyjnych lub organizacyjnych.
Przejazd – miejsce wysokiego ryzyka. Od redakcji
Niezależnie od tego, jak kto widziałby właściwe zasady pierwszeństwa na przejeździe, RPO ma na pewno rację co do tego, że temat ten budzi mocne kontrowersje, a zasady są bardzo różnie interpretowane przez różne grupy uczestników ruchu.
Obecnie bezdyskusyjny jest przypadek, gdy użytkownik roweru, e-hulajnogi czy UTO jedzie na wprost, a inny pojazd skręca w drogę poprzeczną, przecinając jego tor jazdy – wtedy kierowca musi ustąpić mu pierwszeństwa, co przepis stwierdza jednoznacznie.
O inne konfiguracje – a jest ich dużo – potrafią się toczyć zażarte dyskusje w internecie. Przepis generalny mówi o obowiązku ustąpienia pierwszeństwa użytkownikowi jednośladu znajdującemu się na przejeździe. Konflikty zaczynają się więc od prób interpretacji „znajdowania się na przejeździe” (cały pojazd? jedno koło? itp) a następnie rozszerzają się na ocenę różnych układów dróg, skrzyżowań, oznakowania i miejsca umieszczenia znaków, itp, itd.
Pełne brzmienie stosownych części Art. 27 Prawa o ruchu drogowym, który to reguluje, przedrukowujemy niżej pod tekstem.
Rowerzysta ma pierwszeństwo dopiero gdy znajduje się na przejeździe! Nie może np. wjechać w bok przejeżdżającego auta czy wymusić pierwszeństwa. Wiemy wszyscy, że samochód nie wyhamuje w miejscu! Niestety, otrzymujemy sygnały, że niektórzy rowerzyści tak właśnie sądzą – to fragment przykładowego materiału dydaktycznego Policji z Gliwic. Inny przykład filmu Policji na ten temat widzicie poniżej.
Materiały informacyjne nagrywane i publikowane przez Policję są jednak często kwestionowane jako błędne, np. przez różne organizacje rowerowe. One z kolei uważają, że spektrum sytuacji, w których kierowcy powinni ustępować pierwszeństwa na przejeździe rowerowym jest znacznie szersze niż komunikuje to Policja.
Powielacie nakazane Wam bzdury, bo macie niedouczonych przełożonych. To jest przykład prawa powielaczowego stosowane bezprawnie w polskiej policji drogowej – to z kolei przykładowy komentarz pod tegoroczną rolką dydaktyczną na Facebooku opublikowaną przez Policję z Węgrowa. Takich postów jest mnóstwo.
Skarżą się też kierowcy – że rowerzyści czy hulajnogiści, przekonani o swoim pierwszeństwie, potrafią wjechać bez hamowania pod nadjeżdżający pojazd, który w danej sytuacji nie miał obowiązku ustąpienia pierwszeństwa.
Zarazem przejazd dla rowerów to statystycznie miejsce częstych wypadków i kolizji. Zwykle klasyfikowanych jako wynikające z winy kierowców, ale czasem też powodowanych przez rowerzystów czy hulajnogistów. Niedawno w naszej serii „Pułapki miejskie” nagraliśmy filmik, w którym ostrzegamy przed tym użytkowników elektrycznych hulajnóg, namawiając ich po prostu do zwiększonej ostrożności w tych miejscach – m.in. właśnie z powodu powszechnej dezorientacji.
⇒ OBEJRZYJ NA NASZYM KANALE: Nie przejedź się na przejeździe. Czarny punkt
Nie oceniając więc, kto i kiedy ma rację, można z całą pewnością stwierdzić, że w percepcji użytkowników dróg jest to temat daleki od jednoznaczności. Co najmniej w tym aspekcie inicjatywa RPO ma więc sens. Dziwne, że sama Policja odpowiedziała, iż nie widzi potrzeby wyklarowania tych reguł, bo w swoich materiałach często przywołuje „niebezpieczne mity, krążące wokół pierwszeństwa na przejeździe”.
Prawo o ruchu drogowym, Art. 27
1. Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejazdu dla rowerów, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa kierującemu rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego oraz osobie poruszającej się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, znajdującym się na przejeździe.
1a. Kierujący pojazdem, który skręca w drogę poprzeczną, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa kierującemu rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego oraz osobie poruszającej się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jadącym na wprost po jezdni, pasie ruchu dla rowerów, drodze dla pieszych i rowerów, drodze dla rowerów lub innej części drogi, którą zamierza opuścić.
⇒ POLECAMY NA NASZYM KANALE:
