Kask do jazdy na rowerze, hulajnodze elektrycznej lub UTO muszą od niedawna obowiązkowo zakładać młodzi użytkownicy do 16 roku życia. Pierwsze pytanie: jakie wymagania taki kask musi spełniać, by był „przepisowy” – i czy z prawnego punktu widzenia ma to jakiekolwiek znaczenie? Jest to jednak tylko punkt wyjścia do pytania znacznie ważniejszego:
jakie normy, atesty, standardy bezpieczeństwa powinien mieć kask używany na elektrycznej hulajnodze lub rowerze, by odgrywał swoją główną rolę ochrony głowy?
Poniżej przedstawiamy to zagadnienie w odniesieniu do kasków typowo stosowanych do jazdy na tego rodzaju pojazdach – czyli przede wszystkim do różnego typu kasków rowerowych oraz kasków na rolki lub deskorolkę (inne, znacznie wyższe standardy obowiązują dla kasków wymaganych na motocykl lub motorower).
Kask na rower lub hulajnogę – co prawo mówi o jego jakości?
Ustawa Prawo o ruchu drogowym, nakładając obowiązek stosowania kasku, stwierdza, że ma to być „kask ochronny, odpowiadający właściwym warunkom technicznym„. I tylko tyle. Co to oznacza?
W Unii Europejskiej wymogi dla kasków rowerowych i podobnych określa zharmonizowana norma EN 1078, a w przypadku kasków dla najmniejszych dzieci – norma EN 1080.
Kask spełniający wymagania prawne powinien więc posiadać znak CE, ogólnie potwierdzający, że produkt przeszedł ocenę zgodności z unijnymi dyrektywami bezpieczeństwa oraz oznaczenie którejś z tych norm. Wtedy można uznać, że „odpowiada właściwym warunkom technicznym”, jak chce Prawo o ruchu drogowym (o samych normach piszemy niżej).
Kask „straganowy”, bez oznaczeń i nie spełniający norm, może zostać zakwestionowany przez policję – choć to pewnie raczej tylko w teorii (mandat dla rodziców za brak wymaganego kasku u dziecka to 100 zł).
W praktyce natomiast zgodność kasku z „właściwymi warunkami technicznymi” może zostać zbadana w razie np. wypadku i urazu głowy. I wtedy może to mieć spore znaczenie w relacji z ubezpieczycielem, gdy przyjdzie do likwidacji szkody i wypłaty odszkodowania. Lipny, atrapowy kask otwiera ubezpieczycielowi pole do zmniejszenia jego wysokości – bo nie chronił głowy w sposób należyty.
⇒ PRZECZYTAJ LUB OBEJRZYJ: JAKI KASK WYBRAĆ NA ELEKTRYCZNĄ HULAJNOGĘ?
Normy dla kasków a poziom ochrony
Wybierając kask, można się jednak spotkać także z innymi normami niż tylko EN 1078 – i niekiedy może to mieć spore znaczenie. Poniżej omawiamy najważniejsze standardy i ich realne znaczenie dla użytkowników e-hulajnóg.
Norma EN 1078
EN 1078 (z różnymi późniejszymi aktualizacjami) to podstawowa europejska norma dla kasków codziennego użytku na rower, hulajnogę, rolki, deskorolkę, itp. Ma ona gwarantować podstawową ochronę głowy podczas uderzeń przy umiarkowanych prędkościach i, co za tym idzie, umiarkowanych energiach. Obejmuje także potwierdzenie odpowiedniej wytrzymałości systemu zapięcia oraz prawidłowość ogólnej ergonomii kasku, zwłaszcza w kontekście pola widzenia.
Jest to podstawa i zarazem pewne minimum, jakie powinien mieć kask na hulajnogę elektryczną.
Norma CPSC
Niekiedy można też spotkać informację o tym, że kask spełnia normę CPSC (skrót od nazwy amerykańskiej agencji rządowej Consumer Product Safety Commission). Jest to amerykański odpowiednik EN 1078, uznawany za odrobinę bardziej rygorystyczny, ale generalnie mówimy tu o zbliżonym zakresie wymagań. Różnica jest głównie rynkowo – geograficzna.
Niekiedy producent podaje, że dany kask spełnia obie te normy jednocześnie.
Holenderska norma NTA 8776
Szczebel wyżej jesteśmy wtedy, gdy kask spełnia holenderską normę NTA 8776. Jest to bowiem norma stworzona dla kasków stosowanych na e-bike’ach i tzw. speed pedelekach, rozpędzających się do 45 km/h.
Tutaj wymagania testowe dotyczą więc wyższych energii uderzeń oraz wymagany jest większy obszar ochrony, zwłaszcza w obszarze skroni i potylicy. Z natury rzeczy będzie to kask nieco bardziej zabudowany.
Z punktu widzenia użytkowników hulajnóg elektrycznych norma NTA 8776 zasługuje więc na uwagę, zwłaszcza jeśli ktoś jeździ z większymi prędkościami niż dozwolone w Polsce na drodze publicznej 20 km/h – bo to właśnie pod kątem szybszych pojazdów tę normę zaprojektowano.
ASTM 1952 – jedyna norma „ze szczęką”
Dla użytkowników elektrycznych hulajnóg bardzo interesująca może być także informacja o tym, że dany kask spełnia normę ASTM 1952. Jest to amerykański standard dla kasków rowerowych – ale downhillowych, czyli stosowanych w sportach zjazdowych, gdzie zakłada się znacznie wyższe prędkości i cięższe upadki.
Spełnianie tej normy to cenna informacja zwłaszcza w przypadku kasku fullface, obejmuje ona bowiem – jako jedyna z przedstawionych w tym artykule – także badanie odpowiedniej jakości i solidności gardy szczękowej.
Tu warto wiedzieć, że w przypadku norm EN 1078 czy SPSC osłona szczęki nie jest w ogóle testowana, bo klasyczny kask rowerowy czy skate’owy takiej osłony nie ma. Badania koncentrują się więc głównie na ochronie czaszki i nie obejmują testowania osłony szczęki jako elementu konstrukcyjnego, narażonego na uderzenia w scenariuszach zderzeniowych.
Jeśli więc kask z osłoną szczęki posiada tylko normę EN 1078, to o jakości samej gardy szczękowej nic to nie mówi. Osłona ta stanowi wtedy niejako dodatek od producenta o niepotwierdzonej skuteczności (może być bardzo solidna, a może również być jedynie dekoracyjną „atrapą”). W przypadku downhillowego standardu ASTM 1952 zyskujemy potwierdzenie jakości także osłony szczękowej.
Czy te normy mogą kłamać?
O tym, że dany kask spełnia określoną normę dowiadujemy się najczęściej z opisu na stronie produktu u sprzedawcy, a po zakupie – z oznakowania na opakowaniu oraz metek wszytych w wyściółki kasku. Może więc pojawić się naturalne pytanie o fałszywe lub naciągane oznakowanie.
Aby zgodnie z prawem zapewnić, że kask jest zgodny z normą, producent musi to podeprzeć badaniami. Może je przeprowadzić we własnym laboratorium, według szczegółowej specyfikacji dla danej normy, lub zlecić do zewnętrznego laboratorium. Z takich badań powstaje dokumentacja (obejmująca m.in. konstrukcję produktu, zastosowane materiały, procedury badań oraz raporty z testów), która jest podstawą do deklaracji producenta o zgodności z normą.
Jeśli badanie przeprowadza na zlecenie producenta niezależne laboratorium – sprawa jest jasna. Jeśli robi to sam producent – teoretycznie można sobie wyobrazić naciąganie lub fałszowanie wyników, bo koniec końców wiele opiera się wtedy na „samodeklaracji zgodności” producenta.
Wszystko to może jednak zostać skontrolowane – np. przez organy nadzoru rynku, kupujące produkt anonimowo i zlecające jego przebadanie (czytaj niżej o najnowszej takiej akcji UOKiK). Wtedy pojawia się potężne ryzyko – poświadczenie nieprawdy, koszty wycofania produktu z rynku, pozwy od poszkodowanych użytkowników, utrata reputacji marki, wysokie kary finansowe.
Z tego wynika dość jasno, że w przypadku dużych firm i uznanych marek, od lat funkcjonujących na rynku, ryzyko nadużyć przy deklaracji zgodności z normą jest minimalne, bo firmy po prostu nie mogą sobie pozwolić na takie zagrożenia. Większe jest natomiast w przypadku różnego rodzaju anonimowych producentów, firm – krzaków wypuszczających marki sezonowe. Na takie warto uważać.
Najnowsza kontrola kasków przez UOKiK
Dość uspokajające wnioski pod tym względem przyniosły wyniki najnowszej akcji Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Wojewódzkie inspektoraty Inspekcji Handlowej
w Białymstoku, Gdańsku, Katowicach, Poznaniu i Warszawie od lutego do kwietnia 2026 roku przeprowadziły kontrolę oznakowania i dokumentacji 15 modeli kasków do jazdy
na rowerze i hulajnodze, a eksperci z laboratorium Centralnego Instytutu Ochrony Pracy (CIOP) w Łodzi zbadali wszystkie te modele kasków pod względem konstrukcyjnym.
Na 15 sprawdzonych modeli kasków (11 z Chin, dwa z Niemiec, po jednym ze Słowacji i Polski) w ośmiu stwierdzono nieprawidłowości – ale były to nieprawidłowości formalne (nieprawidłowo sporządzona deklaracja zgodności lub dokumentacja techniczna, brak nazwy producenta bądź importera, itp).
Natomiast same laboratoryjne testy kasków (oparte o normę EN 1078) wypadły dobrze. Eksperci z CIOP badali amortyzację (w jakim stopniu kask łagodzi skutki uderzenia i chroni głowę przed urazem) oraz skuteczność układu utrzymującego kask na głowie w sytuacji uderzenia bądź upadku. Wszystkie sprawdzone kaski spełniały wymagania konstrukcyjne – podaje raport Inspekcji Handlowej.
Jak wynika z tegoż raportu – za wprowadzenie do obrotu przez producenta bądź importera kasków do jazdy na rowerze czy hulajnodze niezgodnych z wymaganiami grozi kara do 100 tys. zł.
⇒ POLECAMY FILM: „Nieprzepisowa” e-hulajnoga? Wyjaśniamy kontrowersyjną sytuację z Warszawy
